Debata KFS o barierach inwestycyjnych w działaniu 8.4 POIG

Dyskusję rozpoczął Piotr Marciniak z Krajowej Izby Komunikacji Ethernetowej (KIKE), który wypunktował bolączki małych operatorów podejmujących się inwestycji w sieci dostępowe. – Konkursy na budowę sieci ostatniej mili w ramach działania 8.4 POIG tak naprawdę ruszyły dopiero w 2009 roku. To oznacza, że dla przedsiębiorców z sektora MSP  połowa okresu w obecnej unijnej perspektywie finansowej została stracona  – stwierdził Piotr Marciniak.  Według niego unijne środki na wsparcie budowy infrastruktury szerokopasmowej były rozdzielone w sposób niekorzystny dla małych operatorów, bo znacznie większe fundusze zostały przeznaczone dla samorządów. Co prawda samorządy często dobierają sobie do inwestycji operatorów, ale są to zazwyczaj ci najwięksi w branży.

Zdaniem Marciniaka wzrost zainteresowania wśród małych i średnich przedsiębiorców telekomunikacyjnych konkursami 8.4 POIG świadczy, że działanie to jest potrzebne, a
operatorzy nauczyli się przygotowywać coraz lepsze wnioski. Jako minus tego programu wskazał fakt, że część wymogów formalnych, które trzeba spełnić, by otrzymać dofinansowanie w tym działaniu,  jest skrojona na dużych operatorów. –  Drugi problem, jaki mają przedsiębiorcy telekomunikacyjni, to brak narzędzi finansowych do zabezpieczenia udziału własnego. Banki zrobiły się ostrożniejsze w udzielaniu kredytów – zauważył Piotr Marciniak.
Skrytykował też to, że operatorzy realizujący inwestycje w ramach działania 8.4 POIG są rozliczani m.in. z liczby podpisanych umów z klientami, którą muszą wcześniej zadeklarować.  – Moim zdaniem do rozliczenia inwestycji powinno wystarczyć wybudowanie sieci i dojście z infrastrukturą do klienta (który może skorzystać z oferty lub nie).  Podpisanie określonej liczby umów z klientami  to dość duży kłopot. Często operator  nie ma na to wpływu: musi np. czekać, aż ludziom skończą się wcześniej zawarte umowy z innym operatorem. Trzeba też pamiętać, że po wejściu operatora na nowy teren trzeba poczekać około  1-1,5  roku , by odnotować wzrost liczby abonentów na tym obszarze – argumentował Piotr Marciniak. 

Do wypowiedzi Marciniaka ustosunkował się Rafał Poździk, zastępca  dyrektora Departamentu Funduszy Strukturalnych w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji. Wyjaśnił, że w przypadku działania 8.4 POIG, nie jest możliwe odstąpienie od wymogu wykazania przez operatorów określonej liczby umów podpisanych z klientami. – Jest to jeden ze wskaźników, jaki musimy przedstawić w Brukseli rozliczając to działanie – mówił Rafał Poździk. Przyznał jednak, że bariery administracyjne mogą być problemem. – Stopień skomplikowania dokumentacji w pozyskiwaniu środków unijnych wzrósł  drastycznie. Jednym z naszych urzędniczych zadań jest więc upraszczanie tych procedur – stwierdził Rafał Poździk.  Przyznał też, że administracji trudno jest ocenić właściwie projekty przedsiębiorców, dlatego w większym zakresie należałoby tu wykorzystywać ekspertów. – Dobrze by było, gdyby np. projekty składane w konkursach 8.4 POIG oceniały też banki – dodał Poździk. I zapewnił, że resort cyfryzacji dostrzega barierę finansową, przed jaką stają operatorzy finansowi budujący sieci w ramach 8. 4 POIG. –   Staramy się zachęcić Bank Gospodarstwa Krajowego, aby zaoferował coś w tym zakresie dla branży – mówił Rafał Poździk.

Rafał Rodziewicz, prezes zarządu Technitel obawia się jednak, że to może do końca nie rozwiązać problemu, bo jego spółka miała kontakty z  BGK, a ten posługuje się formularzami bankowymi, przez które dość trudno przebrnąć firmom prowadzącym księgi  przychodów i rozchodów. –   Taka mała firma będzie dla banku zawsze klientem, który stara się coś ukryć –  mówił Rodziewicz. Za pozytywne uznał jednak, że ostatnio do jego firmy sam zgłosił się bank z Białegostoku i pytał, w jaki sposób dotrzeć do innych przedsiębiorców realizujących inwestycje z działania 8.4 POIG. – Nie jest więc tak, że bariera finansowa jest nie do przeskoczenia. Często to problem komunikacji – mówił Rafał Rodziewicz.
Zwrócił też uwagę na problem dla niektórych przedsiębiorców ubiegających się o środki z działania 8.4 POIG:  jest już nowy nabór, a wciąż  nie ogłoszono wyników z wcześniejszego konkursu.
– To rzeczywiście problem. Musimy się uderzyć w piersi z powodu tego opóźnienia. Aby uniknąć tego typu kłopotów w przyszłości, robimy reorganizację w WWPE – dopowiedział na tę uwagę Rafał Poździk. 

Michał Ziętara, dyrektor Departamentu Programów Ponadregionalnych w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego, poinformował podczas debaty , że resort  pracuje nad uruchomieniem programu wsparcia budowy sieci dostępowych w pięciu województwach Polski Wschodniej.  Ma on w kształcie przypominać działanie 8.4 POIG dla województw, w których jest realizowany program budowy Sieci Szerokopasmowej Polski Wschodniej
– Szczegóły i zasady będą znane w I połowie przyszłego roku. Na razie wiadomo, że przewidywana na ten cel kwota to blisko 50 mln euro. W działaniu tym będziemy się starali wykorzystać najlepsze praktyki z 8.4 POIG – mówił Ziętara. Jednak w odróżnieniu do działania 8.4 POIG instytucją odpowiedzialną za projekt, rozpatrującą wnioski przedsiębiorców i rozdzielającą środki, będzie Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, a nie jak dotychczas Władza Wdrażająca Programy Europejskie.
Kończąc debatę Piotr Marciniak zauważył, że rozmowy sektora publicznego z administracją publiczną rozwijają się w dobrym kierunku. – Szkoda tylko, że jest to o 3-4 lata za późno, bo programy unijne cechuje stosunkowo krótki okres  implementacji. A to sprawia, że wypracowane w trakcie wspólnych dyskusji praktyki mają ograniczone zastosowanie – dodał Marciniak.

Marek Jaślan